Dobra praktyka gospodarska – gospodarstwa produkujące mleko

Gospodarstwo produkujące mleko jest podstawowym ogniwem w łańcuchu żywności przetwarzanej przemysłowo, produkowanej metodami tradycyjnymi oraz dostarczanej bezpośrednio konsumentowi. Konsekwencją tego jest oczekiwanie, że wyprodukowane mleko surowe jest produktem bezpiecznym, wysokiej jakości, spełniającym wymagania konsumentów i przetwórców.

Wzrost poziomu życia ludności, wzrost świadomości konsumentów, zmiana nawyków żywieniowych to przyczyny wzrastającego popytu na produkty mleczarskie. Następstwem opisanych zjawisk są zmiany w technologii przetwarzania surowca mlecznego i rozwijanie produkcji ukierunkowanej na coraz wyższe wymagania konsumentów. Towarzyszą tym procesom, postęp w hodowli zwierząt i zmiany prawa żywnościowego na poziomie Unii Europejskiej. Te ostatnie są wynikiem utraty zaufania konsumentów spowodowanym kryzysem BSE i dioksynowym. W Polsce, poza już wymienionymi czynnikami, producenci żywności od dawna sygnalizowali konieczność zmian w zakresie funkcjonowania licznych jednostek kontrolujących.

Uaktualnianie ustawodawstwa w zakresie: bezpieczeństwa żywności, praw konsumentów oraz ochrony zdrowia publicznego w krajach Unii Europejskiej nastąpiło poprzez wejście w życie tzw. pakietu H- 4. Nowe podejście do kwestii bezpieczeństwa żywności powoduje rozszerzenie ustawodawstwa w sposób umożliwiający objęcie nim produkcji roślinnej oraz uregulowanie produkcji pierwotnej i sektora detalicznego. Stworzony zostaje nowy obszar prawny obejmujący cały łańcuch żywnościowy, włącznie z produkcją pasz.

  • Zasadnicze cele nowego prawa żywnościowego UE to:
  • wysoki poziom ochrony życia ludzkiego i zdrowia ludzkiego,
  • swobodny przepływ żywności i pasz,
  • ochrona interesów konsumentów oraz stwarzanie konsumentom podstaw do dokonywania świadomych wyborów,
  • prawo powinno opierać się na analizie ryzyka .
  • Kieruje się ono następującymi zasadami:
  • za bezpieczeństwo żywności odpowiedzialność ponoszą producenci,
  • uwzględnienie szczególnych zagrożeń związanych z określonymi środkami spożywczymi ,
  • wyeliminowanie wielu szczegółowych warunków technicznych,
  • oddzielenie przepisów dotyczących spełnienia warunków przez podmioty od przepisów dot. urzędowych kontroli,
  • ważnym jest osiągnięcie celów, a nie sposób, w jaki zostają one osiągnięte,
  • kontrola urzędowa ma na celu stwierdzenie osiągnięcia celów, nie zapewnia jakości produktów,
  • w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności wszystkie aspekty łańcucha produkcji żywności należy rozważać jako jeden proces (od pola do stołu),
  • opracowanie przez podmioty sektora spożywczego przewodników dobrych praktyk
  • stworzenie specjalnych postanowień, zapewniających elastyczność w zakresie żywności wytwarzanej w obszarach „peryferyjnych” oraz w zakresie produkcji i metod tradycyjnych

Zostają uchylone Dyrektywy 89/362/EWG i 92/46/EWG (mleko i produkty pochodne), a weszły w życie od 1 stycznia 2006 Rozporządzenia: 852/2004 dot. higieny środków spożywczych, 853/2004: szczegółowe przepisy w dziedzinie higieny żywności pochodzenia zwierzęcego, 882/2004: urzędowe kontrole przeprowadzane w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz z przepisami dot. zdrowia i dobrostanu zwierząt, 854/2004: szczegółowe przepisy z zakresu organizacji urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi.

W Rozp. 852/2004 przewiduje podejście zintegrowane « od pola do stołu » i rozszerza autokontrolę na produkcję pierwotną zalecając opracowanie podręczników Dobrych Praktyk. W rozdziale trzecim zapisano:

PODRĘCZNIKI DOBRYCH PRAKTYK
:

  • państwa członkowskie zachęcają do opracowywania krajowych przewodników dobrych praktyk higieny oraz stosowania zasad HACCP,
  • należy zachęcać do rozpowszechniania oraz korzystania z podręczników na poziomie krajowym oraz wspólnotowym ,
  • operatorzy mogą dobrowolnie korzystać ze wspomnianych podręczników,
  • państwa członkowskie dokonują oceny podręczników krajowych.
  • W innym zaś miejscu cytowanego wyżej Rozp. zaś dodano:
  • przewodniki dobrych praktyk powinny zachęcać do wykorzystywania właściwych praktyk z zakresu higieny na poziomie gospodarstw,
  • wspomniane przewodniki powinny zostać uzupełnione, tam gdzie to konieczne, specjalnymi normami higieny produkcji pierwotnej.

Dobre praktyki ( GP-Good Practice):

Działania , które muszą być podjęte, i warunki które muszą być spełnione, na wszystkich etapach produkcji i obrotu, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności. GP zawierają wskazówki których celem jest zagwarantowanie minimum standardów i warunków wytwarzania i przechowywania produktów.

GP nie mają oficjalnego statusu, ich rozwój rozpoczął się w latach 60 -tych u biegłego wieku, w przewidywaniu ogólnoświatowej potrzeby ustalenia jasnych procedur bezpiecznej i higienicznej produkcji.

Zasady GP były i są nadal opracowywane przez rządyi gremia międzynarodowe. Są też tworzone przez zorganizowane i zainteresowane grupy producenckie takie jak związki hodowców czy związki producentów. Na przykład Program Standardów Żywnościowych Kodeks Alimentarius opracował kodeks praktyk higienicznych ( Codex of hygienic Practice), ten zbiór przepisów dotyczących praktyk higienicznych jest podobny do koncepcji GMP dla produkcji żywnościowej w Stanach Zjednoczonych.

Przykłady znanych GP dotyczących mleka i przetworów:

  1. 1983, Codex Alimentarius „ Kodeks praktyk higienicznych dla mleka w proszku”
  2. 1998, Codex Alimentarius „ Kodeks praktyk higienicznych dla mleka i jego przetworów”.
  3. 1998, Duch Commodity Bard for animal feed „ GMP dla branży pasz dla zwierząt”
  4. 2006, Związek Prywatnych Przetwórców Mleka „ Przewodnik Dobrej Praktyki Higienicznej i przetwórczej”.
  5. 2007 FIL/IDF „Good Dairy Forming Practices”

DOBRA PRAKTYKA GOSPODARSKA
dotyczy :

  1. Wymagań zdrowotnych dla stad zwierząt, od których pozyskuje się mleko
  2. Dobrostanu zwierząt
  3. Identyfikacji zwierząt i stad
  4. Żywienia zwierząt
  5. Wymagań środowiskowych i gospodarki odpadami
  6. Warunków higienicznych pozyskiwania i przechowywania mleka w gospodarstwie, odbioru i transportu mleka
  7. Wymagań dla osób biorących udział w produkcji mleka surowego
  8. Wody.
  9. Oceny mleka surowego w gospodarstwie
  10. Prowadzonej dokumentacji w gospodarstwie
  11. Samokontroli- sprawdzania spełnienia wymagań.

Prof. dr hab. Joanna Szteyn
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Olsztyn
Kongres Olsztyn 2007

Prof. dr hab. Joanna Szteyn

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *